Bewoners bouwen aan hun eigen buurt
In mei 2021 besloot het college van burgemeester en wethouders van Almere te starten met de pilot 'Bouwen door de Buurt' in de Kruidenwijk van Almere. Het doel: bewoners zelf laten bouwen in hun eigen buurt. Een vernieuwend experiment: inwoners die kansen zien voor extra woningen, dichtbij huis en met oog voor hun leefomgeving, kunnen hiermee aan de slag.
Met deze pilot ontdekte Almere, samen met haar inwoners, een nieuwe vorm van gebiedsontwikkeling. Buurtbewoners werden uitgenodigd om zelf bouwplekken te vinden, hun eigen woning te ontwikkelen en het participatieproces te organiseren. De mogelijkheid die de gemeente bood om bewoners zelf aan zet te laten, is met succes benut. De lessen uit de pilot worden in het najaar van 2025 landelijk gedeeld met diverse bijeenkomsten.
Onze rol in de pilot
BügelHajema Adviseurs werkte mee aan het project vanaf de start in 2021. We kregen van de gemeente de opdracht om de uitvoering te monitoren: hoe verloopt de samenwerking tussen bewoners, ambtenaren en bestuur? Waar schuurt het? En wat werkt goed?
Zo kregen we een uniek inkijkje in de besluitvorming. We spraken met betrokkenen, schoven aan bij interne overleggen, volgden de voortgang van de pilot en legden vast hoe de gemeentelijke organisatie omgaat met burgerinitiatieven. Zo brachten we in beeld wat er nodig is om vertrouwen te geven, ruimte te bieden en effectief samen te werken.
Leren van de praktijk
De monitoring laat zien dat Bouwen door de Buurt vraagt om een andere houding van de overheid, een houding passend bij de geest van de Omgevingswet: uitnodigend, flexibel en en gericht op samenwerking. Onze aanbevelingen helpen de gemeente Almere om deze aanpak te verankeren in haar werkprocessen. Zo ontstaat een werkwijze die ruimte biedt aan bewoners met goede ideeën — zonder de zorgvuldigheid van de besluitvorming te verliezen.
Bouwplan Gemberpad: Bewoners aan zet
Uit het project Bouwen door de Buurt rolde al één concreet bouwproject. In juni 2024 stemde de gemeenteraad in met het bouwplan langs het Gemberpad in de Kruidenwijk.
De initiatiefnemers vonden een geschikte locatie, een gemeentelijke groenstrook tussen het Gemberpad en de Wisselgracht, en maakten een plan voor acht nieuw te bouwen woningen in particulier opdrachtgeverschap. Daarbij brachten ze ook voorstellen in om de biodiversiteit in de buurt te versterken.
BügelHajema verzorgde de ruimtelijke onderbouwing voor dit eerste Bouwen door de Buurt-project.
De ontwikkeling aan het Gemberpad laat zien hoe bewoners, gemeente en adviseurs samen kunnen bouwen aan een nieuw soort stadsvernieuwing: kleinschalig, betrokken en toekomstgericht.
Meer informatie over het project vind je hier:
Download het rapport hier:
https://www.youtube.com/watch?v=6hSCu6uNTWc
Foto's: Adrienne Norman
